Balans van werkzaamheid en bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin nog steeds positief.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de European Medicines Agency (EMA) hebben de meldingen over trombose na toediening van het AstraZeneca-vaccin geanalyseerd en zijn tot de conclusie gekomen dat er geen causaal verband met het vaccin kon worden aangetoond. De balans van werkzaamheid en bijwerkingen is derhalve nog steeds positief.

In mijn artikel over causale relaties tussen vaccins en bijwerkingen had ik al geconcludeerd dat CBG en EMA niet in staat zijn om causale relaties aan te tonen, hooguit kunnen ze dat aannemelijk maken. Je vraagt je nu wel af, en mensen stelden mij ook deze vraag, hoe deze organisaties tot een positieve balans hebben kunnen concluderen. Met andere woorden welke instrumenten gebruiken zij daarvoor? Welnu, daar zijn geen instrumenten en ook geen balansen voor. Wel, zo vermoed ik, zijn er een tweetal tests in gebruik waarmee het CBG en EMA die balans proberen op te maken. Deze zijn niet-gevalideerd in wetenschappelijk onderzoek, het zijn de OB-test en NV-test.

In de eerste plaats de OB-test ofwel ‘Oog Bol’-test. Hiermee bekijkt men het aantal negatieve effecten en vergelijkt dat met het aantal positieve effecten en stelt dan dat het totale effect positief is. Een aantal ernstige bijwerkingen of sterfgevallen weegt voor hen dan niet op tegen het aantal (vermeende) positieve effecten. In de tweede plaats de NV-test ofwel ‘Natte Vinger’-test. Deze is afhankelijk vanuit welke richting de wind waait en met welke kracht er wordt geblazen. De blazer is altijd de farmaceutische industrie.

De combinatie van beide testen, de OB- en de NV-test, geeft de beste garantie dat een medicijn of vaccin ondanks meer of minder ernstige bijwerkingen, in de handel mag blijven. Ze zijn vooral bekend geworden van de beoordeling van het antidiabeticum rosiglitazon (Avandia®). Elke keer als er ernstige bijwerkingen werden vastgesteld was de conclusie dat de balans nog steeds positief was. Dat ging zo door totdat het patent was verlopen en het middel uit de handel werd genomen. Dat was 10 jaar na de marktintroductie nadat circa 50.000 mensen het leven hadden gelaten door hartinfarcten.

Voor zover ik weet heeft een registratieautoriteit in Europa, CBG of EMA, nog nooit het initiatief genomen een medicijn of vaccin uit de handel te nemen. Dat heeft alles te maken met de machtsstructuur en de financiering. Deze autoriteiten zijn financieel vrijwel volledig afhankelijk van de bijdragen die de industrie betaalt om hun producten geregistreerd te krijgen.

Transparantie hoe een besluit over het al dan niet uit de handel nemen van een medicijn of vaccin tot stand is gekomen is ver te zoeken, zeker nadat Lareb heeft besloten gegevens over bijwerkingen in de categorie bedrijfsgeheim onder te brengen. Onafhankelijke controle is daarom ver te zoeken. En dat is wel wat burgers mogen verwachten van organisaties die gaan over de veiligheid van medicijnen en vaccins.

Dick Bijl